SOS-zinnen: wat zeg je als het thuis even misgaat?
In een lastig moment helpen weinig woorden, een rustige stem en in de buurt blijven het meest. Hieronder vind je per situatie een paar zinnen en één tip uit het LIEF-model. Je hoeft niets uit je hoofd te leren: kies gewoon de zin die bij jou past, of geen.
Wat zeg je als je zelf vol raakt?
Soms helpt het om hardop te zeggen wat er in jou gebeurt. Niet als verwijt, meer als een weerbericht. Vaak zakt de spanning dan al een beetje, bij jou en bij je kind. En je kind ziet hoe je dat doet.
- Ik voel me even heel druk in mijn hoofd.
- Ik weet even niet precies wat ik voel. Alles gaat door elkaar.
- Ik merk dat ik mijn kaken op elkaar klem. Ik word gefrustreerd. Ik adem even.
LIEF-tip, lichaam: voel eerst waar het zit, in je kaken, je buik of je schouders, en zeg dat dan hardop. Je lijf luistert mee naar wat je zegt.
Wat zeg je tegen je kind tijdens een driftbui?
Tijdens een driftbui kan je kind niet nadenken. Praat weinig, blijf rustig in de buurt en zorg dat niemand zich pijn doet. Uitleggen komt later.
- Ik zie dat je heel boos bent. Ik blijf bij je.
- Je mag boos zijn. Ik zorg dat niemand pijn krijgt.
- Ik ben hier als je een knuffel wilt.
LIEF-tip, lichaam: adem langzaam uit en zak door je knieën. Een rustig lijf naast je kind helpt meer dan woorden.
Wat doe je als broers en zussen ruzie maken?
Stop eerst wat pijn doet, kies geen kant en help ze om de beurt te vertellen. Je hoeft niet te weten wie begon.
- Stop. Ik laat niet toe dat jullie elkaar pijn doen.
- Eerst ademen, dan praten we.
- Jij mag eerst vertellen, daarna jij. Ik luister naar allebei.
LIEF-tip, intellect: laat de vraag “wie begon?” los. Kijk naar wat ze allebei nodig hebben.
Wat zeg je als je kind niet wil slapen?
Erken dat je kind nog niet wil, en blijf vriendelijk duidelijk dat het tijd is. Hoe rustiger jij, hoe sneller je kind zakt.
- Je wilt nog niet slapen. Dat snap ik. En het is wel tijd.
- Ik help je. We doen het samen.
- Morgen spelen we verder.
LIEF-tip, energie: haast voelt je kind meteen. Doe of je alle tijd hebt, ook als dat niet zo is.
Hoe troost je een kind dat huilt om iets kleins?
Wat voor jou klein is, is voor je kind groot. Troost eerst, relativeer later (of niet).
- Je mag verdrietig zijn. Ik ben hier.
- Dat vond je echt jammer, hè.
- Zullen we even samen zitten?
LIEF-tip, intellect: vervang “stel je niet aan” in je hoofd door “dit is groot voor hem”.
Wat zeg je als je kind roept: “Ik haat jou”?
“Ik haat jou” betekent meestal: ik voel iets wat te groot is voor me. Neem het niet persoonlijk en laat zien dat je blijft.
- Je bent nu heel boos op mij. Dat mag.
- Ik hou van je, ook als je boos bent.
- Ik ga nergens heen.
LIEF-tip, lichaam: voel waar het binnenkomt. Adem daarheen voordat je iets terugzegt.
Wat doe je als je zelf tegen je kind hebt geschreeuwd?
Herstellen is belangrijker dan nooit fouten maken. Kom terug zodra je zelf weer rustig bent, en neem de verantwoordelijkheid zonder jezelf af te kraken.
- Het spijt me dat ik schreeuwde. Dat was niet oké.
- Het lag niet aan jou. Ik was moe en boos.
- Ik hou van je. Ik ben er weer.
LIEF-tip, flow: een goed herstel na een botsing brengt jullie vaak dichter bij elkaar dan geen botsing.
Hoe blijf je rustig in de ochtendspits?
Kies wat echt moet en laat de rest los. Korte, vriendelijke stappen werken beter dan een lijst opdrachten.
- Eerst je sokken, dan je schoenen.
- We zijn een beetje laat. Dat lossen we samen op.
- Wil je zelf lopen of zal ik je dragen?
LIEF-tip, energie: de druk van werk en school is echt, maar hoeft niet op je kind te landen. Benoem hem: “Ik voel me gehaast, dat ligt niet aan jou.”
Wat zeg je als je kind moet stoppen met schermtijd?
Kondig het einde van tevoren aan, help je kind afronden en verwacht wat teleurstelling. Die mag er zijn.
- Nog vijf minuten, dan gaat het scherm uit.
- Maak je level af, dan stoppen we.
- Je vindt het stom dat het klaar is. Dat snap ik.
LIEF-tip, lichaam: ga naast je kind zitten in plaats van het van een afstand te roepen.
Wil je verder kijken?
Ontdek wat voor jou de makkelijkste weg terug naar rust is, of kijk eens door de ogen van je kind.
Doe de LIEF-testDoe De SpiegelbriefDeze zinnen zijn bedoeld voor gewone, lastige momenten. Maak je je ernstige zorgen over je kind of jezelf, neem dan contact op met je huisarts. Is er sprake van onveiligheid of geweld thuis, bel dan Veilig Thuis (0800-2000) of in nood 112.